فرنود حسنی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ فرنود حسنی
آرشیو وبلاگ
      مدیریت فناوری اطلاعات و ارتباطات (IT Management)
نویسنده: فرنود حسنی - شنبه ۳۱ شهریور ۱۳۸٦

فرنود حسني

 

بحث قرعه کشي و اهدا جايزه به حساب هاي قرض الحسنه در بانک هاي ايراني در سال هاي اخير به يکي از فعاليت ها و اقدامات مهم تبديل شده و تقريب جز برنامه هاي حياتي و اساسي بانک ها به شمار مي رود. اين اقدام که ناشي از پديده ها و شرايط مختلفي است که در نهايت مي توان آن را زاييده اقتصاد دولتي و مريض دانست در واقع ابزاري براي کنترل و جمع آوري نقدينگي در جامعه به شمار مي رود. ضعف سيستم هاي اقتصادي براي جمع آوري و هدايت سرمايه هاي خرد هميشه يکي از معضلات ما بوده است و متاسفانه استفاده از روش هاي تهييجي و ترغيبي همچون تبليغ جوايز اغوا کننده که تفکر پيمودن ره صد ساله در يک شب را در جامعه جاري مي کند اولين راه کاري است که در اين راستا به ذهن برنامه ريزان اقتصادي مي رسد.

عدم وجود نگرش راهبردي در بحث هدايت سرمايه هاي خرد مردم و استفاده کارا از آنها از يک سو و ضعف ساختارهاي همچون بورس باعث مي شود مردم ترجيح دهند پول هاي خود را به جاي سرمايه گذاري با ريسک بالا نزد خود نگه دارند و اين مساله باعث به وجود آمدن تورم خواهد شد.

با آغاز به کار فعاليت بانک هاي خصوصي در سال هاي گذشته اميدواري هايي براي ظهور شيوه ها و روش هاي جديدي در ارايه خدمات مبتني بر ارزش افزوده زياد شد و اين بانک ها با استفاده از شرايط بهينه و به دور از محدوديت هاي دست و پا گير بانک هاي دولتي اقدام به تهيه طرح هايي جديد براي ارائه خدمات خود کردند ساختار منعطف بانک هاي خصوصي به آنها فرصت داد تا همگام با راه اندازي و توسعه زيرساخت هاي اجرايي و خدماتي خود را نيز مبتني بر جديدترين متد روز کنند و بين آنها تعامل نيز ايجاد کنند.

راهبرد اصلي بانک هاي خصوصي توسعه بانکداري الکترونيکي بود و آنها به واسطه اين راهبرد توانستند اقدامات مناسبي براي ايجاد گرايش مردم به اين سو انجام دهند و در اين بين بانک سامان به عنوان يکي از بانک هاي خصوصي که از ابتدا با هدف توسعه خدمات مبتني بر اينترنت و پايانه هاي فروش فعاليت مي کرد در طرحي جديد با نام سپاسه، ضمن ايجاد ارزش افزوده با اهدا جايزه به کساني که با کارت هاي بانکي خود خريد مي کنند زمينه را براي ابقا پول در حساب ها و جلوگيري از افزايش نقدينگي را فراهم مي سازند. بنابراين مي توان گفت سامان به يک تير دو نشان زده است يعني با اين طرح توانسته هم علاقه مندان به دريافت هديه را راضي نگه دارد و هم به ترويج فرهنگ بانکداري الکترونيکي در واقع شعار و راهبرد اصلي اين بانک است کمک کند. اميدواريم بانک هاي مختلف از اين طرح الگو برداري مناسبي بکنند و در آينده شاهد هدايت جوايز ميلياردي بانک ها در جهت تشويق و توسعه بانکداري الکترونيکي به عنوان تنها راه حل کنترل نقدينگي باشيم.

 




نویسنده: فرنود حسنی - پنجشنبه ۱٥ شهریور ۱۳۸٦

فرآيندهاي يكپارچه سازماني يا [1]EUP

مدلي توسعه‌يافته‌ از RUP

مهندس احمد عدالت

با توجه به گسترش رو به رشد سازمانها و تشكل‌هاي اداري، نياز به برنامه‌ريزي كردن مدون و استاندارد اينگونه سازمان‌ها هرروزه بيشتر احساس مي‌شود. از اين رو كه به موازات پيشرفت جوامع، فناوري‌هاي حوزه‌هاي مختلف نيز روبه رشد مي‌باشد، متدولوژي‌هائي مورد نياز جهت سازماندهي كردن اينگونه تشكل‌ها نيز پيشرفت‌هائي حاصل كرده‌اند كه از آن جمله ميتوان به EUP اشاره كرد. در اين مقاله من قصد دارم كه بطور مختصر اين متدولوژي را تشريح كرده و موارد اختلاف آنرا با RUP بيان نمايم.

 

متدولوژي RUP خيلي سريع بعنوان يك متدولوژي فرآيند توسعه استاندارد و بطور ويژه در صنعت فناوري اطلاعات بعنوان يك متدولوژي توسعه نرم‌افزاري با رويكردي شيءگرا و Component-base مطرح گرديد. ولي بنظر اين متدولوژي هم بطور كامل نياز تحليل‌گران و طراحان و توسعه دهندگان سيستم‌ها و بويژه سيستم‌هاي بزرگ را مرتفع نكرده است. در حقيقت در دنياي روبه رشد امروزي، حوزه‌هاي كاري و فرآيندهاي جديدي با وسعت به مراتب بيشتر از گذشته بوجود آمده‌اند كه متدولوژي RUP نمي‌تواند نمونه‌ي مناسبي براي توسعه اينگونه سيستم‌ها باشد. بهمين منظور متدولوژي توسعه يافته‌تري نسبت به RUP به نام EUP معرفي گرديده كه در حقيقت مدل توسعه‌يافته RUP مي‌باشد.

شكل1- چرخه عمر متدولوژي فرآيند يكپارچه سازماني (EUP) نگارش 2004

 

شكل1 چرخه عمر[2] اين متدولوژي را بشما نشان مي‌دهد. EUP نسبت به RUP داراي دو فاز جديد به نامهاي Production (محصول) و Retirement (پايان عمر محصول) و دو مرحله جديد به نامهاي Operations & Support (عملكردها و پشتيباني) و همچنين هفت مرحله سازماني با عنوان‌هاي ذيل مي‌باشد:

o   Enterprise Business Modeling : وظيفه‌اش مدل كردن فرآيندهاي سازماني بوده و براي موفقيت دپارتمان فناوري اطلاعات سازمان بسيار مهم مي‌باشد. شكل 2 مراحل مدل كردن فرآيندهاي سازماني را توسط اين دياگرام به تصوير مي‌كشد.

شكل2- گردش‌كار[3] مرحله مدل كردن فرآيند سازماني

 

o   Portfolio Management: اين مديريت به بهبود همه پروژه‌هاي فناوري اطلاعات (IT) مؤثر و غير مؤثر در سازمان كمك مي‌كند. به همين منظور در اين فاز برنامه‌اي فراهم مي‌شود كه توسط آن كليه پروژه‌ها بصورت دوره‌هاي مورد بازنگري قرار مي‌گيرند. شكل3 گردش كار مديريت Portfolio را در مراحل مختلف به تصوير مي‌كشد.

شكل3- گردش‌كار مرحله مديريت Portfolio

 

o   Enterprise Architecture: معماري سازماني مسئوليتي است براي فرموله‌بندي كردن، تهيه و  تثبيت كردن و پشتيباني كردن سيستم‌ها و زيرساخت‌هاي فناوري اطلاعات مورد نياز سازمان. به شكل4 جهت روشن شدن مطلب دقت فرمائيد.

شكل4- گردش‌كار معماري سازماني

 

o   Strategic Reuse: قابليت استفاده مجدد، يكي از نقاط قوت صنعت فناوري اطلاعات محسوب مي‌شود. اين مرحله استراتژي برنامه‌ريزي و بودجه‌بندي مداوم براي استفاده مجدد و به روز كردن فرآيندها و محصولات نرم‌افزاري و زيرساختي را نشان مي‌دهد. شكل5 نحوه اجراي اين مرحله را نشان مي‌دهد.

شكل5- گردش كار مرحله استراتژي استفاده مجدد

 

o   People Management: اين مرحله مشخص مي‌كند كه چگونه فعاليت‌هاي غير مفيد پرسنل دپارتمان فناوري اطلاعات (IT) را مديريت كرده و بهبود بخشيم. اين موضوع را در دو جهت مورد بررسي قرار مي‌دهيم: يكي محصولات و خدمات كه ارائه مي‌كنند و ديگري در جهت استعدادها و  كارآئي آنها.شكل6 اين موضوع را نشان مي‌دهد

شكل6- گردش كار مرحله مديريت پرسنل

 

o   Enterprise Administration: در اين مرحله مشخص مي‌كنيم كه چگونه يك سازمان يا تشكيلات را ايجاد، نگهداري و مديريت كرده و دارائي‌هاي اطلاعاتي و فيزيكي را به روشي مطمئن توسعه دهيم. نحوه اجراي اين مرحله در شكل7  مشخص شده است.

شكل7- گردش كار مرحله اداره‌كردن سازمان

 

o   Software Process Improvement: حتي كوچكترين دپارتمان‌هاي فناوري اطلاعات به فرآيندهاي نرم‌افزاريي كه بتواند تيم‌هاي كاري در پروژه‌هاي مختلفشان را راهبري كرده و به پيش ببرد، نياز دارند. در دپارتمانهاي بزرگتر، شايد به فرآيندهاي مختلفي جهت اين مهم نياز احساس شود. اين فرآيندها مي‌توانند جهت توسعه سطوح مختلف سازمان تعيين و تشريح شوند. ايجاد و پشتيباني كردن اين نرم‌افزارها در مرحله SPI انجام مي‌شود كه شكل8  بيانگر همين موضوع مي‌باشد

شكل8- گردش كار مرحله اصلاح فرآيند نرم‌افزار

 

مراحلي كه در EUP اضافه گرديده‌اند، همگي مراحلي بودند كه در متدولوژي RUP وجود نداشته و بعنوان نقاظ ضعف آن محسوب مي‌شدند. ما در شمارگان آينده سعي خواهيم كرد كه به تفضيل در مورد اين متدولوژي صحبت نمائيم.



[1] - Enterprise Unified Process

[2] - Lifecycle

[3] - Workflow




نویسنده: فرنود حسنی - جمعه ٩ شهریور ۱۳۸٦

ترجمه و تاليف : حسن خسروي _ امير خسروي  

مقدمه:

زبان، مهمترين وسيله ارتباط، گفتگو و برقراري تماس و تعامل با ديگران است. انسانها بعضاً به مدد زبان، با اشيا، حيوانات و وسايل پيرامون خود به نحوي عاطفي و احساسي نيز سخن مي گويند و خواسته ها و تمايلات خويش را با آنها در ميان مي گذارند.

      سخن گفتن و بيان مطلب، مقوله اي است كه مي تواند به نوعي به پيشبرد اهداف و برنامه هاي ما كمك شاياني نمايد. شايد براي شما بسيار پيش آمده باشد كه با سخني مناسب، تاثيرگذار و پرجاذبه عده اي را با نظر و خواسته خود موافق و همراه كرده باشيد و چه بسا گاهي اتفاق افتاده كه بخاطر نداشتن نفوذ كلام و عدم ارتباط مطلوب، ديگران پذيرش حرفها و مطالب ما را نداشته و نتوانسته ايم توفيق چنداني حاصل نماييم.

      از سوي ديگر، در سطح جامعه اگر توجه كرده باشيم در مي يابيم كه موفقيت و محبوبيت برخي از افراد مديون و مرهون زبان خوب، بيان شيوا و گفتار دلنشين آنان است. گو اينكه آنان با كلام خود افراد را جادو كرده ودر اعماق جسم و روح مخاطبان خو جاي مي گيرند و وارد مي شوند.

      در هر حال زبان،گفتار، سخن موهبتي است كه بحث و بررسي پيرامون آن مجال بيشتري از اين مختصر را مي طلبد و اين بشر است كه با اين ويژگي ممتاز و اين سلاح بزرگ، حساس و پراهميت  مي تواند در عرصه هاي زندگي، كار و حيات خود دگرگوني، پويايي و  را حاصل نمايد و چه زيبا گفته شاعر كه:

تا مرد سخن نگفته باشد                                        عيب و هنرش نهفته باشد

      پس از ذكر مقدمه فوق در ادامه قصد داريم ابتدا برخي ويژگيهاي گفتار و سخن را به اختصار برشمرده و سپس مطالبي را پيرامون يك سخنراني اثربخش ذكر نماييم. اميد است مورد توجه اصحاب ارتباطات، مديريت و روابط عمومي ها قرار گيرد.
 

ويژگيهاي گفتار و سخن

      به نظر مي رسد كه اگر كلام، سخن و گفتار ما داراي ويژگيهاي زير باشد ما در ارتباطات و     امور روزمره خود توفيق بيشتر و مطلوبتري خواهيم داشت. به ديگر سخن، كلام، گفتار و بيان ما بايد:

1-       حتي الامكان بر اساس منطق و پايه هاي علمي باشد.

2-       ترجيحاً از روي احساسات و عواطف و حب و بغض نباشد.

3-       منفعلانه و از روي عصبانيت وتعجيل نباشد.

4-       منقطع، بريده بريده و نامفهوم نباشد.

5-       در جهت رضاي حق تعالي و خشنودي او باشد.

6-       بخاطر خوشايند اين و آن و يا بخاطر دشمني با كسي نباشد.

7-       بيهوده، پراكنده و بي پروا و بي ادبانه نباشد.

8-       شفاف، صريح، ساده و بي پيرايه باشد.

9-       قوي، مستحكم، ماندگار و جامع و مانع باشد.

10-    بي روح ،گنگ، ناممكن و بي سروته نباشد.

      هر چند كه بجز مطالب گفته شده درباره ويژگيهاي يك سخن و گفتار مي توان نكات ديگري را گفت اما به همين اندازه بسنده كرده و ذيلاً به قسمت بعدي مطلب مي پردازيم.
 

ويژگيهاي يك سخنراني اثربخش:

      قبل از هر چيز، براي آنكه يك سخنراني اثربخش باشد بايستي مقدمات و تمهيدات مربوط به آن به خوبي مديريت شده باشد. مثلاً:

وقت برگزاري سخنراني:

الف ) صبح باشد (چه ساعتي)

ب )  عصر باشد (چگونه)

ج)  اوايل هفته باشد يا آخر هفته

د) روز تعطيل باشد يا غير تعطيل

ه) در وقت روزهاي گرم سال باشد يا سرد

و) در مناسبتي خاص باشد

و
 

مكان برگزاري سخنراني:

الف ) از نظر مسافت و موقعيت جغرافيايي و نحوه دسترسي شركت كنندگان

ب) از لحاظ نور_ صدا_ تهويه و

ج) داراي فضاي سبز و درخت و است يا در ميان انبوه ترافيك و صدا و .

د) گنجايش لازم و وسعت كاري

 ه) محل پذيرايي از ميهمانان خاص

و) پاركينگ و عبور و مرور

ز)آبخوري و سرويسهاي بهداشتي

ح) امكانات از لحاظ برقراري ارتباطات (فاكس _ اينترنت _ تلفن و )

ي) دكور و چيدمان وسايل مربوطه

 

سخنران

الف) مشهور است، محبوب است.

ب) داراي مقام و موقعيت خاصي در اجتماع مي باشد.

ج) جزكدام گروه، حزب و يا قوم و قبيله اي است.

د) اصالت خانوادگي و سوابق خدمتي.

ه) مدارك تحصيلي خود را از چه مراكزي دريافت كرده است.

و) حاميان و طرفداران او چه كساني هستند.

ز) چه ويژگيهاي فردي و شخصيتي بارزي دارد؟
 

برگزار كنندگان:

الف) چه قصدي و هدفي را دنبال مي كنند.

ب) سازمان و يا مركز خاصي است يا بوسيله تشكلهاي غيردولتي برگزار مي شود.

ج) كار دعوت و پذيرايي را به خوبي برنامه ريزي كرده اند.

د) نكات ايمني، بهداشتي و حفاظتي لازم را مدنظر قرار داده اند.

ه) داراي وحدت نظر و انسجام و هماهنگي هستند.

و)بروشور و برگه هاي اطلاع رساني لازم را آماده نموده اند.

 

شركت كنندگان (مخاطبان):

الف) قشر خاصي از جامعه هستند.

ب) انفرادي دعوت شده اند يا با خانواده.

ج) براي سرگرمي آمده اند يا استفاده علمي تخصصي.

د) براي سرگرمي كودكان و فرزندان برنامه هاي خاصي تدارك ديده شده است.

ه) سرويس براي رفت و آمد آنان مهيا شده است.

و) از محتوا و هدف برگزاري سخنراني اطلاع دارند.

 

      اما اكنون مي پردازيم به بيان ويژگيهاي يك سخنراني اثربخش:

      يك سخنراني براي يك جمع كوچك و كم تعداد به مراتب كم دردسرتر از يك سخنراني با تعداد زيادي مخاطب است در اينگونه موارد بايستي با استفاده از حركات دست، ايما و اشاره و مديريت خوب زمان، كار سخنراني را به پيش برد.

      ممكن است در بخش پرسش و پاسخ و يا در خلال سخنراني عده اي سوالات غيرمعمول از شما داشته باشند مي بايست مراقبت نماييد در دام آنها گرفتار نشويد كه در آن صورت مجلس از دست شما خارج خواهد شد. در اينگونه موارد بهتر است اول تكليف را روشن كنيد و بيان نماييد كه به سوالات خارج از موضوع و يا در لابلاي برنامه سخنراني پاسخ نخواهيد داد.

      با آوردن مثالهاي ملموس، كاربردي و روزمره، جملات، اشعار، ضرب المثلهاي معروف،      خاطرات جذاب، تجربيات گذشته، يافته هاي علمي و گهگاه فضاي سخنراني را تلطيف نماييد تا كار شما كسالت آور و خسته كننده نباشد.

      مطالب خود را حتي الامكان خلاصه و كوتاه بگوييد و براي اينكار يادداشتهاي كوچكي حاوي سرفصل و كلمات كليدي سخنراني تهيه و آماده كنيد تا روند سخنراني و ارائه مطالب روال معقول و خوشايندي داشته باشد.

      گاهي اوقات از حضار و شركت كنندگان بخواهيد كه كلمات آخر كلام شما را بيان كرده و از اين طريق مشاركت بيشتري به آنها در ارائه مباحث بدهيد.

      هر گونه حركات حاضرين را زيرنظر داشته باشيد ممكن است هر حركت آنان پيامي بدنبال داشته باشد. مثلاً اگر آنها زياد به ساعت خود نگاه مي كنند يا بر روي صندلي مدام جابجا مي شوند و يا كارهايي مشابه انجام مي دهند احتمالاً بدين معني است كه:

الف) خسته شده اند.

ب) وضعيت تنفس و هواي مكان برگزاري مناسب نيست.

ج) شما بيش از وقت تعيين شده صحبت كرده ايد.

د) مطالب ديگر جاذبه و پذيرش لازم را ندارند.

      در بين سخنراني پرانرژي و پويا باشيد. در حقيقت روح شادابي و نشاط را به حاضرين انتقال بدهيد و آنها را متمايل كنيد به اينكه تا پايان همراه شما باشند.

      مي توانيد گاهگاهي تن صداي خود را بالا، پايين كنيد و توجه افراد را بدين ترتيب همواره با خود داشته باشيد.

      ميكروفون همانقدر كه مي تواند در كيفيت كار شما اثر خوب داشته باشد همانقدر هم مي تواند آزار دهنده و اذيت كننده باشد. مراقب ميكروفون باشيد.

      نوع بكارگيري و هنر استفاده از دستها و قدرت آنها در فهم و انتقال مطالب خيلي مهم است.

      اگر بخشي از سخنراني شما توجه زيادي را مي طلبد دستهاي خود را بيشتر باز كنيد يا بالا و پايين ببريد.

      نوع پوشش و لباس شما هم بي تاثير در ارائه سخنراني نيست.

      لباسهاي رنگ و رو رفته، بدون اطو و چروك و ناصاف، كفشهاي نامناسب،آرايش مو و صورت هر كدام عواملي هستند كه مي توانند كار شما را تحت الشعاع قرار دهند.

      مثلاً در حين سخنراني متوجه مي شويد كه يك نفر مدام به كفشهاي شما نگاه مي كند. خوب كه دقت مي نماييد در مي يابيد كه فرضاً بندهاي كفش شما باز شده و يا خيلي كثيف هستند.

      گاهي مي توان از اسلايد، اورهد، پاورپوينت (  Power Point)، شعر، داستانهاي كوتاه و وسايل سمعي و بصري براي انتقال بهتر مطالب استفاده كرد، بعلاوه آنكه نمودارها، اعداد و ارقام (آمار) و تخته سياه (وايت برد) هم ياري رسان شما هستند تا مطالبتان مستندتر باشند.

      جو و شرايط حاكم بر جلسه سخنراني را بخوبي ارزيابي و درك نماييد. اگر احساس كرديد كه شنوندگان ظرفيت حرفهاي مبتني بر شوخي و مزاح را ندارند از آنها پرهيز كنيد.

      هميشه  ممكن است عده اي نخاله و يا غيرنرمال در مجلس سخنراني وجود داشته باشند بايد بتوانيد آنها را اداره كنيد تا اوضاع را به هم نريزند.

      براي دريافت بازخورد حاصل از سخنراني خود، در پايان، آدرس پست الكترونيكي(E_mail) آدرس اينترنتي و يا تلفن خود را بيان كنيد تا نقاط قوت و ضعف شما را منعكس نمايند.

      در ابتداي سخنراني يك بيوگرافي مختصر و مفيد از خود براي حاضرين ارائه دهيد اين كار باعث مي شود شما را بيشتر باور نمايند.

      در پايان نيز، يك چكيده و خلاصه در چند خط از موضوع و محتواي سخنراني را ارائه نماييد.

      بي طرفي، انصاف، عدالت، حق گويي را در سراسر طول سخنراني رعايت كنيد.

      اگر با لهجه خاصي صحبت مي كنيد مراقب باشيد كه در افراد جاذبه يا دافعه خاصي ايجاد نكند.

      علاوه بر اينكه سخنان و گفتار شما در اذهان افراد باقي مي ماند، حركات و اعمال شما نيز به      ياد ماندني خواهند بود.

      طوري به شنوندگان نگاه نكنيد كه احساس شود با فرد يا گروه خاصي بيشتر ارتباط داريد.

      آدرس هاي بيشتر، منابع و ماخذ تكميلي و مطالبي كه به صورت جنبي  مي توانند براي فهم و درك شنوندگان مفيد واقع شوند را براي حاضرين اعلام و معرفي نماييد.

      از علم روانشناسي، جامعه شناسي، مردم شناسي سعي كنيد براي ارائه سخنراني بهتر بهره بگيريد.

      بزرگ كردن خود را در كوچك پنداشتن و تحقير ديگران نبينيد. افكار عمومي قاضي و داور خوبي در مورد سخنان و مطالب ما هستند.

      اداره جلسه سخنراني كه مخاطبان آن اقشار گوناگون جامعه باشند بسيار سخت و فني تر است از جلسه اي كه شنوندگان سخنان شما مثلاً همه دكتر، دانشجو و يا مهندس هستند و اين حالت رسالت كاري شما را حساس تر مي نمايد كه مراقبت و توجه بيشتري داشته باشيد.

      از توجه حاضرين و زحمات برگزاركنندگان تشكر و قدرداني كنيد و سعي كنيد در صورت امكان ارتباط نزديكتر و گرمتري با شنوندگان پس از پايان جلسه سخنراني داشته باشيد.

      هر چقدر شتاب و تعجيل در بيان كلمات و جملات بيشتر باشد امكان تپق زدن و اشتباه هم بيشتر مي شود، پس شمرده و با اعتماد به نفس صحبت كنيد.

      چهره بشاش، احترام و رعايت ادب و كرامت انساني، استفاده از تكيه كلامهاي دلنشين و درك روحيات، عواطف و تمايلات شنوندگان نكات با اهميتي هستند كه نبايستي از آنها غفلت نمود.

      اميد است مديران، صاحب نظران و بويژه شاغلان بخش روابط عمومي و ارتباطات در سازمانها، مراكز آموزشي و بتوانند با بهره گيري از اينگونه نكات يك سخنراني مفيد و موثري داشته باشند.

 

منابع و ماخذ براي مطالعه بيشتر:

اصل اين نوشتار تحت عنوان:

A Short Guide To Effective Public Speaking

از اينترنت استخراج شده است.

جزوه درسي ارتباطات انساني _ ترجمه و تاليف حسن خسروي.

آرميچل، ترنس _ مردم در سازمانها _ ترجمه دكتر حسين شكر كن _ انتشارات رشد _ چاپ دوم پاييز 1377 .

باترا، ويجي و پرامد _ انديشه هاي خوب براي همه _ ترجمه هيبت ا . اسدي _ انتشارات آستان قدس رضوي _ چاپ اول 1381 .

دكر، برت _ مديريت فرآيند ارتباطات موثر _ ترجمه دكتر بهزاد رمضاني _ انتشارات نشر دايره _ چاپ اول تابستان 1379 .

 حسن خسروي _ فوق ليسانس مديريت _ مدرس علوم ارتباطات و مديريت

منابع و ماخذ براي مطالعه بيشتر:

اصل اين نوشتار تحت عنوان:

A Short Guide To Effective Public Speaking

از اينترنت استخراج شده است.

جزوه درسي ارتباطات انساني _ ترجمه و تاليف حسن خسروي.

آرميچل، ترنس _ مردم در سازمانها _ ترجمه دكتر حسين شكر كن _ انتشارات رشد _ چاپ دوم پاييز 1377 .

باترا، ويجي و پرامد _ انديشه هاي خوب براي همه _ ترجمه هيبت ا . اسدي _ انتشارات آستان قدس رضوي _ چاپ اول 1381 .

دكر، برت _ مديريت فرآيند ارتباطات موثر _ ترجمه دكتر بهزاد رمضاني _ انتشارات نشر دايره _ چاپ اول تابستان 1379 .

 حسن خسروي _ فوق ليسانس مديريت _ مدرس علوم ارتباطات

 

 امير خسروي _ ليسانس مديريت _ پژوهشگر علوم مديريت

 




نویسنده: فرنود حسنی - شنبه ۳ شهریور ۱۳۸٦

كليد واژه‌ها: فناوري اطلاعات، سيستمهاي اطلاعاتي، برنامه‌ريزي منابع سازماني

مقدمه

رشد غير قابل پيش بيني فناوري اطلاعات و ارتباطات در دهه‌هاي گذشته که با تکيه بر توسعه صنايع مختلفي ازجمله الکترونيک، کامپيوتر، مخابرات و ... صورت گرفته بر جنبه هاي مختلف عملکرد سازمانها تاثيرات شگرفي داشته است. در اين ميان سيستمهاي اطلاعاتي زيادي پا به عرصه ظهور گذاشته‌اند تا بتوانند مشكلات و پيچيدگي‌هاي سازمانهاي امروزي را حل كنند كه از جمله آنها ميتوان به سيستمهاي اطلاعاتي ERP اشاره كرد. در دو شماره قبل جناب آقاي دكتر يقيني اشاره‌اي بر اين مقوله از سيستمهاي اطلاعاتي داشتند و ما هم در اين مقاله قصد داريم تا بطور جامع در مورد آن بحث كرده و شما را با اين نوع سيستم‌هاي اطلاعاتي آشنا نمائيم.

 

آقاي داونپورت كه يكي از صاحبنظران برجسته در حوزه فناوري اطلاعات هستند سيستمهاي اطلاعاتي ERP را چنين تشريح مي‌كنند: «سيستمهاي [i]ERP مي توانند به عنوان مهمترين توسعه سازماني فناوري اطلاعات و ارتباطات در دهه 90 ميلادي قلمداد شوند.» پياده سازي سيستم ERP مزاياي بي شماري را براي سازمانها به ارمغان مي آورد اما بايد توجه داشت که اين مزايا و بهبود فرآيندهاي تجاري سازمان به راحتي قابل دست يابي نيست. پياده سازي موفق يک سيستم ERP بستگي بسيار زيادي به انتخاب سيستم مناسب، تأمين کننده مناسب، نحوه بومي سازي نرم افزار در سازمان با توجه به استراتژي، فرهنگ و ساختار سازمان، تعهد و حمايت مديريت سازمان از پياده سازي نرم افزار، شايستگي مشاوران در پياده سازي نرم افزار، كنترل پروژه مناسب در طول فرآيند پياده‌سازي و اتمام پروژه در زمان مشخص و بودجه پيش بيني شده و ... دارد كه در اين مقاله به آنها خواهيم پرداخت

 

 برنامه ريزي منابع سازماني

ERP آخرين راهكار فناوري اطلاعات (IT) جهت تأمين نيازهاي انفورماتيكي سازمانها و موسسات و برنامه ريزي بهينه منابع آنها با نگرش توأم درون و برون سازماني  است. ERP مجموعه فرآيندهاي عملياتي وجريان اطلاعاتي يكپارچه اي را جهت بهره برداري بهينه از منابع سازمان با نگرش اتكا به تغييرات مداوم  ارائه مي نمايد. سيستم اطلاعاتي ERP سيستم يكپارچه‌اي است كه تمامي بخشها، عمليات و فرآيندهاي دروني و بيروني يك موسسه را از طريق سيستم كامپيوتري يكپارچه[ii] به منظور ارتقاي بهره وري و بهينه سازي عمليات به يكديگر مرتبط مي نمايد. بدين ترتيب يك سيستم واحد جوابگوي نيازهاي واحد مالي، توليد و خدمات خواهد بود. ERP ازطريق يكپارچه سازي موارد زير با از بين بردن جزاير اطلاعاتي موجب فراهم آوردن اطلاعات دقيق به موقع و جامع از وضعيت كل سيستم ميگردد.

o                      Database

o                      Application

o                      Interface

o                      Tools

از شاخص‌ترين مشخصات اين سيستم مي‌توان به موراد زير اشاره نمود:

o                      سازگاري و مبادله روان اطلاعات بين ماژول‌ها

o                      استفاده از يك بانك اطلاعات مركزي

o                      تجويز فرآيندهاي استاندارد و بومي سازي بسيار مشكل

o                      نرم افزاري بسيار پيچيده و گرانقيمت

 

اجزاي ERP

سيستمهاي اطلاعاتي ERP نيز همانند ساير سيستم‌هاي اطلاعاتي از اجزاء مختلفي تشكيل مي‌شوند كه اين اجزاء عبارتند از[1]:

n                     لجستيك و حمل و نقل

n                     ليست مواد اوليه (BOM:Bill Of Material)

n                     بازاريابي و فروش

n                     زمانبندي توليد

n                     MRP يا برنامه‌ريزي احتياجات مواد

n                     كنترل سطح فروش

n                     حسابداري

n                     منابع انساني

شكل1- اجزاء ERP  (ERP1_1&ERP1_2.jpg)

 

سير تحول و تاريخچه ERP

در دهه 1960 تمركز بر كنترل موجودي در كارخانه‌هاي توليدي بسيار قوت يافت. در اواخر اين دهه بود كه برنامه ريزي سفارشات مواد و توسعه مفهوم MRP شكل گرفت و بدنبال آن IBM  بر روي Mainframeهاي خود نرم افزار MRP I را عرضه نمود. در دهه 1970 بود كه ويژگي زمانبندي توليد يا همان MPS به MRP I اضافه گرديد و باعث قدرتمند شدن و همه گير شدن اين سيستم در كارخانجات صنعتي گرديد. با اضافه شدن ويژگي برنامه‌ريزي توزيع يا DRP به MRP I در دهه 1980، حركت در جهت كاملتر شدن حلقه‌هاي زنجيرة تأمين شدت گرفت. در دهه 1990 بود كه سيستم پشتيباني تصميم[iii] مديران به مجموعه نرم‌افزاري MRP I اضافه شد و بعد از آن هم اين سيستم به ساير حوزه‌هاي سازمان از قبيل فروش، بازاريابي، حسابداري و ... گسترش يافت.در همان زمان بود كه MRP II و بعد از آن ERP پا به عرصه صنعت نرم‌افزارهاي سازماني نهاده و با مطالعه فرآيندهاي كسب وكار در بيش از 90 كشور دنيا از اين سيستم استفاده گرديد. در دهه 2000 بود كه نسل جديد ERP تحت عنوان ERP II در نتيجه اضافه شدن ماژول‌هاي SCM و CRM عرضه گرديد[1].

 

معماري ERP و انباره‌هاي داده

سيستمهاي ERP  جهت پردازش مقادير زيادي از داده ها در مدت زمان كوتاه ايجاد شده، به همين دليل ساختار معماري آن شامل انبوهي از جداول و روابط بين آنها ميباشد. در واقع ساختار دادهاي ERP  جهت پردازش و گزارش‌دهي، ونه تجزيه و تحليل داده ها بهينه‌سازي شده‌اند. ERP به منزله قلب سيستم اطلاعاتي سازمان بوده و با انجام عمليات، ورودي‌هاي خام را به داده و اطلاعات تبديل مي‌نمايد. در صورتيكه بخواهيم از اطلاعات سيستمهاي ERP در تجزيه و تحليل‌هاي سازماني جهت تصميم‌گيري‌هاي استراتژيك سازمان استفاده كنيم، بكارگيري انباره‌هاي داده يا DW[iv] بسيار ضروري مي‌باشد. جدول زير مقايسه‌اي مابين برنامه‌هاي كاربردي ERP و انباره‌هاي اطلاعاتي انجام داده كه جهت مطالعه بسيار مفيد مي‌باشد[2]. البته ما قصد داريم در شمارگان آينده بطور مفصل در مورد انباره‌هاي داده كه امروزه يكي از داغ‌ترين بحث‌هاي متخصصين كامپيوتر و تحليل‌گران مي‌باشد به تفضيل صحبت كنيم.

 

 

نرم‌افزارهاي ERP

انباره‌هاي داده

تمركز

عملياتي

اطلاعاتي

مفيد بودن

كارا

بي‌تأثير

محدوده

برنامه‌هاي درون و برون سازماني

برنامه‌هاي برنامه‌ريزي و تجزيه و تحليل

كاربران

كارمندان عملياتي

كارمندان دانش

نوع پردازش

عمليات كوتاه

كوئري‌هاي طولاني مدت

حجم داده‌ها

از كم به متوسط

از متوسط به زياد

طراحي پايگاه داده

حذف جداول كوچك، نداشتن افزونگي داده

كم كننده جداول اطلاعاتي، سازماندهي كردن ابعاد كسب و كار، كاهش داده

جدول1- مفايسه برنامه‌هاي ERP و انباره هاي داده

 

تجزيه و تحليل داده هاي ERP  از دو طريق صورت ميگيرد :

o                      دسترسي مستقيم به داده ها

o                      استفاده از DW

فروشندگان ERP با توجه به نياز بازار، DWهاي مبتني بر ERP  را براي استفاده شركتها جهت تجزيه و تحليل داده هاي ERP  عرضه كرده اند. با استفاده از DW هاي مبتني بر ERP، سيستم حلقه بسته[v] پشتيباني تصميم حاصل مي‌گردد كه به تصميم‌گيران در نشان دادن ميزان اثر بخشي تصميم‌هايشان ياري مي‌رساند.

شكل2- ERP و DW (ERP2.jpg)

 

ERP و داده‌كاوي[vi]

داده‌‌كاوي يا DM يك فرآيند راهبردي است كه از الگوريتمهاي مختلف جهت يافتن روندهاي مشخص بر روي مخازن بزرگ داده بهره مي‌گيرد. شركتهاي عرضه كننده ERP با استفاده از DWها نرم‌افزارهاي پشتيباني كننده DM را توسعه داده‌اند .3 محصول برتر اين شركتها عباتند از :

o                      Oracle Business Intelligence Solution

o                      Peoplesoft Enterprise Performance Management

o                      SAP Business Information Warehouse

 

نرم‌افزارهاي داده‌كاوي فراواني وجود دارد كه يكي از پركاربرد ترين متدولوژي داده‌كاوي كه در نرم افزارهاي  ERP نيز به كار گرفته شده استCRISP-DM [vii]  مي‌باشد. اين نرم‌افزار از قدرت بسيار بالائي در جستجو بر روي انباره‌هاي اطلاعاتي برخوردار است.

 

شكل3- چرخه داده‌كاوي در ERP سازمان(ERP3.jpg)

 

الگوريتم‌هاي استفاده شده در نرم‌افزار SAP BW از سه شاخص زير پيروي مي‌كند:

o                      درخت تصميم

o                      دسته بندي

o                      امتياز دهي

 

شيوه هاي پياده سازي ERP

با توجه به اينكه پياده‌سازي اين نرم‌افزار از پيچيدگي خاصي برخوردار بوده و زمان زيادي را به خود اختصاص مي‌دهد، بهمين خاطر شركت‌هاي توليد‌كننده اينگونه سيستم‌ها، شيوه‌هاي مختلفي را طراحي كرده‌اند كه عمده آنها عبارتند از:

1.                     پياده سازي ERPبه طور كامل((BIGBANG

2.                     پياده سازي ERPبه صورت جزيره اي(FRANCHISING STRATEGY)

3.                     پياده سازي فرآيند هاي اصلي سازمان((SLAM UNK-ERI

پياده سازي ERP الزاماً بايستي مرحله‌اي باشد، و زمان مطلوب آن بين 1 تا 3 سال مي‌باشد.

 

مراحل پياده سازي ERP

با توجه به گسترده بودن سيستم اطلاعاتي ERP، اين سيستم را نمي‌توان همانند سيستم‌هاي كوچك يكجا نصب و راه‌اندازي كرد بلكه فرآيند نصب آن مرحله‌اي بوده و در هر مرحله مي‌بايست به نقش متخصصين مالي در شناسايي نيازها و كنترل تامين آنها دقت فراوان نمود. اين مراحل عبارتند از:

o                      برنامه ريزي پروژه

o                      تجزيه و تحليل عمليات و اطلاعات سازمان

o                      مهندسي مجدد يا [viii]BPR

o                      نصب ERP

o                      آموزش تيم پروژه

o                      تعريف برقراري ارتباط نيازهاي سازمان با قابليتهاي ERP

o                      پيكر بندي اجزاي متشكله ( مدولها )

 

هزينه و زمان استقرار ERP

 Meta Group در اوايل سال 2000 در زمينه هزينه استقرار ERP در 63 شركت  شامل هزينه هاي سخت افزار، نرم افزار ، خدمات تخصصي و آماده سازي نيروي انساني  و 2 سال گارانتي تحقيقاتي را بعمل آورد كه خلاصه گزارش آن را در ذيل مشاهده مي‌كنيد:

هزينه :

                       حداقل هزينه 400 هزار دلار

                       حداكثر هزينه 300 ميليون دلار

                       متوسط هزينه  15 ميليون دلار

                       متوسط هزينه سرشكن به هر كاربر 53320 دلار  

 

زمان :

           مدت پياده سازي از  1  تا  3  سال

 

هزينه هاي پنهان

                       آموزش

                       تست و پياده سازي

                       انتقال اطلاعات تاريخچه اي

                       تحليل اطلاعات(تركيب اطلاعات ERP و ساير سيستم ها)

                       مشاوره هاي مجدد و آموزش دوباره

                       هزينه‌هاي ناشي از جابجايي نيروي انساني در طول پياده سازي

                       اعمال اصلاحات

                       پياده سازي مستمر

                       طولاني بودن دوره برگشت سرمايه گذاري نسبت به زمان مورد انتظار

                       هزينه هاي ناشي از كاهش كارائي نيروي انساني در اوايل راه اندازي

 

 

معيار هاي كلي انتخاب ERP

سازمانها در انتخاب يك سيستم اطلاعاتي ERP سازگار با فرآيندهاي خود مي‌بايست معيارهائي را در نظر بگيرند كه اين معيارها شاخص سنجش عملكرد ERP در سازمان‌شان خواهد بود. از عمده اين معيارها مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

o                      ميزان پوشش دهي وظايف كاركردي اصلي سازمان ( Main Functions )

o                      ميزان تامين يكپارچگي كاركردها ، فرآيندها و جريان اطلاعاتي سازمان (Integrity Level)

o                      درجه به روز بودن و انطباق با آخرين روندهاي فناوري اطلاعات(IT Trend)

o                      قابليت شركت پياده كننده و پشتيباني دهنده سيستم هاي متشكلهERP  Vendor Capacity))

o                      ظرفيت هزينه كردن كارفرما   (Funds Capacity)

o                      ميزان سرمايه گذاري بهينه با توجه به شرايط و محدوديتهاي سازمان

 

عوامل كليدي موفقيت پروژه هاي ERP

تعهد و حمايت مديريت ارشد سازمان و حضور يك تيم قوي از مديران بخشهاي مختلف و درگير نمودن كاربران با اين سيستم از يك سو و انتخاب نرم افزار و فروشنده مناسب و انتقال دانش به طرز صحيح به آنها بهمراه بهبود فرآيندها همراه با استقرار نرم افزار وكنترل مناسب زمان و بودجه پروژه با دقت زياد بر روي اهداف پروژه جهت پاسخگويي به خواسته هاي کاربران و مديران از سوي ديگر از عوامل كليدي موفقيت پروژه‌هاي پياده‌سازي سيستم‌هاي ERP محسوب مي‌شود. از ديگرعوامل موفقيت در پياده‌سازي پروژه‌ي ERP صرف وقت زياد بر روي برنامه‌ريزيهاي قبل از اجرا و اختصاص دادن منابع و متخصصين به موضوع مديريت تحول در سازمان مي‌باشد[3].

 

شركتهاي عمده عرضه كننده سيستم‌هاي اطلاعاتي ERP

شركتهاي زيادي در سالهاي اخير در اين زمينه فعاليت كرده و راه‌حل ارائه كرده‌اند كه البته تعدادي از آنها از معروفيت جهاني برخوردار مي‌باشند. ما در اين مقاله سعي كرده‌ايم معتبرترين شركتهائي كه در اين زمينه فعاليت داشته و توانسته‌اند سازمانها و مؤسسات زيادي را تا كنون مشتري خود نمايند، معرفي نموده تا سازمانهاي كشورمان با بررسي اين شركتها بتوانند تحقيقات خود را در زمينه بومي سازي اين سيستم كامل نمايند:

l                     SAP www.sap.com

l                     Oracle www.oracle.com

l                     PeopleSoft www.peoplesoft.com

l                     Baan

l                     J.D. Edwards

l                     www.peoplesoft.com Sage

l                     Invensys www.invensys.com

l                     ABB Automation www.abb.com/automation

l                     I2 www.i2.com

l                     SSA Global Technologies www.ssagt.com

l                     International Intentia www.intentia.com

l                     Epicor www.epicor.com

l                     Lawson Software www.lawson.com

آدرس زير، راهنماي انتخاب بهترين ERP مي‌باشد كه سازگاري عملكردهاي بومي سازمانها را با اين سيستم معرفي مي‌نمايد.

www.health-infosys-dir.com/how_to_select_an_erp_system.htm

مراجع :

[1]- Smyth, Threats to ERP success: a case study, 5th Pacific Asia Conference on Information Systems, Seoul, South Korea, 2001

 

[2]- http://www.SAP.com

[3]- http://www.PoepleSoft.com

 

 

 



[i]- Enterprise Resource Planning

[ii] - Integrated

[iii] - DSS: Decision Support System

[iv]- Data Warehouses

[v]- Closed Loop

[vi]- Data Mining

[vii]- CRoss Industry  standard Process for Data Mining

[viii] - Business Process ReEngineering




مطالب اخیر ما چطور کار می‌کنیم؟ راهنمای پرداخت قبض جریمه و سایر قبوض کاش همه مثل شیر کار کنیم شکل گیری مفهوم جدیدی از اسپانسری ورزشی در حمایت بانک سامان از والیبال ملی موردکاوی راهبردهای بانک سامان در عرصه مسئولیت‌های اجتماعی نقش کارکنان بانک در تحقق و رشد EPS روند آینده رقابت و تقسیم بازار در نظام بانکی ایران بانکداری در شبکه های اجتماعی استاندارد بین‌المللی20071 ISO/IEC چالش‌های سودآوری و رشد در سازمان‌های قائم به ذات
کلمات کلیدی وبلاگ بانکداری الکترونیکی (٢٠) مدیریت فناوری اطلاعات (۱٤) ایران (٧) مدیریت (٦) بانک (٦) برند (٥) برندسازی (٥) شبکه اجتماعی (٤) امنیت اطلاعات (٤) تجارت الکترونیکی (٤) اینترنت (٤) معرفی کتاب (٤) بازاریابی (٤) تبلیغات (۳) بانک سامان (۳) مدیریت ارتباط با مشتریان (۳) آموزش فناوری اطلاعات (۳) باشگاه مشتریان (٢) والیبال (٢) مسئولیت اجتماعی (٢) آینده نگری (٢) روابط عمومی (٢) نوروز (٢) مدیریت استراتژیک (٢) وب سایت (٢) استخدام (٢) اپل (٢) فناوری اطلاعات (٢) سازمان (٢) اقتصاد (٢) نمایشگاه (٢) هویت بصری برند (٢) ویوان نیوز (٢) re-branding (۱) نرم افزار خبرنامه الکترونیکی (۱) زنجیره تامین (۱) پرسپولیس (۱) پروژه (۱) فناوری (۱) گوگل (۱) بیمه (۱) آزادی (۱) ایرنسل (۱) انسان (۱) سود (۱) گردشگری الکترونیک (۱) رسانه های دیجیتال (۱) میهن (۱) پیام نوروزی (۱) دانمارک (۱) شبکه (۱) موتورهای جستجو (۱) زبان فارسی (۱) کسب وکار (۱) قبض (۱) brand (۱) قبض جریمه (۱) مسئولیت پذیری (۱) آینده پژوهی (۱) تخفیف (۱) سخت افزار (۱) ارسال ایمیل گروهی (۱) داده کاوی (۱) سهام (۱) هوش تجاری (۱) بانکداری (۱) استراتژی (۱) موبایل (۱) الکامپ (۱) پرداخت قبض (۱) استیو جابز (۱) eps (۱) جابز (۱) نشان تجاری (۱) بازاریابی ایمیلی (۱) بانک آینده (۱) ویوان فیس (۱) vivanface (۱) سمپلینگ (۱) حقوق فناوری اطلاعات (۱) شهرت نام تجاری (۱)
دوستان من Iran Brand News Iran Market News اخبار IT اخبار اقتصادی ایران آذر آموزش ارتباطات و مدیریت رسانه ارزش افزوده استخدام و کاریابی آگهی رایگان آموزش تجارت الکترونيک آموزش زبان انگلیسی آموزش مديريت فناوري اطلاعات ايران آي تي ايران جديد ايران مهر ايزو 9000 آينده نگر برندسازی (Branding) به انديش پایگاه جامع اطلاع رسانی مدیران پندهای مدیریت و فناوری اطلاعات تولید ناب جدیدترین اخبار فناوری اطلاعات چهارراه تبليغات خاطرات يک مدير دانشجويان IT تهران جنوب دانشجويان IT شيراز دانشجويان IT صنعتي شريف دانشجويان IT قزوين دانشجويان IT مشهد دانشجويان ايراني هلند دانشجويان فناوری اطلاعات بيرجند دکتر بزرگمهر دنياي مجازي راه حلی برای آینده راهنمای خرید کالا و خدمات روزنامه فناوران اطلاعات روزنوشت رویدادهای مدیریت و فناوری اطلاعات زرتشت زمان بی کرانه، ايران جاودانه سامانه آموزش الکترونیکی رهنما سايت و موتورهاي جستجو سورس کد سينا ديلي شرکت فناوری اطلاعات سامان شوش سيتي صنایع ۸۴ علمي و پژوهشي فرهنگ سازمانی فرهنگ لغات مدیریت و فناوری اطلاعات فرهنگ، مدیریت، و کسب و کار در ایران فناوري اطلاعات فناوری اطلاعات گرگان فناوری اطلاعات و ارتباطات فورم دانشجويان IT مشهد قوانين تجارت، کسب و کار و سرمايه گذاري كاردانان کارگاه های مدیریت و فناوری اطلاعات کامپيوتر و فناوري اطلاعات کايزن کتاب های مديريت و فناوري اطلاعات کتابهای مدیریت و فناوری اطلاعات کتب رایگان کامپیوتری کمیته علمی مدیریت دولتی کنفرانس بانکداری الکترونیکی گـــــــروه آمـــوزش ابتدایــــی گروه مديريت پارس درگاه گروه مدیریت فناوری اطلاعات گشت و گذار در اینترنت لحظه ها را با تو بودن 2 لیست قیمت ماني ثابت ماهنامه عصر فناوري اطلاعات متدولوژی شش سیگما محصولات و خدمات فناوری اطلاعات مدرسه هوشمند ایرانی مدل های موفقیت در مدیریت مديران برتر مديرستان مديريت بازرگاني مديريت تحول مديريت حلقه مفقوده مديريت دانش مديريت دانش سازماني مديريت صنايع و بهره وري مديريت کيفيت مديريت منابع انساني مديريت نوين مدیران ایران مدیریت بانکداری الکترونیکی مدیریت برتر مدیریت تجارت الکترونیک مدیریت تحول مدیریت دانش مدیریت روابط عمومی الکترونیکی مدیریت زنجيره تأمين مدیریت نگهداری و تعمیرات برپایه تجارت مدیریت نوین مرکز مشاوره مديريت مشاغل مدیریت و فناوری اطلاعات مطالب جالب پيرامون مديريت مقالات انجمن علمی مدیریت بازرگانی مقاله های علمی درباره مدیریت و اموزش مهندس عماد هنرپرور مهندسي صنايع مهندسي صنايع و مقالات دروس آن مهندسی صنايع تهران جنوب مهندسی صنایع مهندسی صنایع نشتی از افکار روزانه نگاهی بر تجارت اينترنتی نوین بانک هنر هشتم هوش مصنوعي وب سايت شخصي فرنود حسني وب نوشته های...از شهرستان دشتی وبلاگ اميد جهانشاهی وبلاگ شخصی فرنود حسنی وبلاگ فرزاد حسنی وبلاگ کارکنان بانک صادرات وبلاگ گروهی کتابداران ایران ویوان نیوز(اخبار برند) اخبار برند برند نرم افزار تولید خبرنامه الکترونیکی نرم افزار تولید خبرنامه الکترونیکی نرم افزار ارسال ایمیل گروهی نرم افزار تولید خبرنامه الکترونیکی، ایمیل مارکتینگ و ارسال ایمیل گروهی پرداخت قبض جریمه پرداخت قبض پرتال زیگور طراح قالب