فرنود حسنی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ فرنود حسنی
آرشیو وبلاگ
      مدیریت فناوری اطلاعات (IT Management)
جامعه اطلاعاتي؛اصول، عناصر، شاخص ها و تعاريف موجود‏ نویسنده: فرنود حسنی - شنبه ۱۱ تیر ۱۳۸٤

نوشته شده توسط: فرنود حسني          تماس با نويسنده:Manager_ict@yahoo.com        تاريخ ارسال:12 تیر 1384

تقريبا از دهه 1980 به بعد موضوع جامعه اطلاعاتي به طرز فزاينده‌اي مورد توجه انديشمندان، سياستمداران و دانشمندان علوم اجتماعي قرار گرفته است و مفهوم جامعه اطلاعاتي به سر چشمه‌اي از مباحثه‌ها و گفتمان‌هاي فراوان تبديل شده است. اين پديده، مفاهيم مختلفي چون اجتماع، فرهنگ، اقتصاد و فنآوري را تحت الشعاع قرار داده است و از اين رو در تمام بخش هاي زندگي مردم از نظر علمي و عملي رسوخ پيدا کرده است بنابر اين ضرورت دارد تا براي بهره گيري هر چه بهتر و اقدامات مناسب با شاخص ها و تعاريف و چهارچوب هاي آن آشنا شويم.افزايش سريع و فوق العاده فرآيند هاي توليد، پردازش و توزيع اطلاعات در جوامع پيشرفته باعث شد تا برخي از كشورهاي صنعتي جهان در رديف جوامع اطلاعاتي به شمار آيند و بسياري ديگر از کشور ها که هنوز در تب و تاب عصر صنعتي باقي مانده بودند نتوانستند خود را در زمره آنها در آورند.

"ويليام مارتين" در خصوص جامعه اطلاعاتي مي‌گويد: "هر چند واژه جامعه اطلاعاتي از چند سال پيش متداول بوده است اما هنوز درباره مفهوم و محتواي آن تفاهم عملي حاصل نشده است". با اين بيان بايد اذعان داشت که هنوز تعريف و چهارچوب معيني براي جامعه اطلاعاتي جهاني تعيين و تفسير نشده است.

ولي با اين وجود بسياري از نظريه پردازان و صاحب نظران علوم اجتماعي بر حسب تفکرات و تجربيات خود  اقدام به ارائه تعاريفي از جامعه اطلاعاتي کرده اند. در اين تعاريف جامعه اطلاعاتي از جنبه‌هاي فناورانه، جغرافيايي، اقتصادي، سياسي،اجتماعي و فرهنگي مورد توجه قرار گرفته است.

از سال 2003 به بعد در اثر توجه بسيار زيادي که بيشتر کشور ها به موضوع جامعه اطلاعاتي از خود نشان دادند و با آغاز اجلاس جامعه اطلاعاتي در ژنو نقد ها و نظرهاي مختلفي براي تعيين معيارها و شيوه برخورد کشورها با جامعه اطلاعاتي ابراز شد و ازاين طريق اسناد بين المللي، اعلاميه ها و گزارش هاي مختلفي به توافق کشورها رسيد و انتشار پيدا کرد.

در ادامه به تحليل  اسنادي مي پردازيم که بر اساس تعدادي از اعلاميه هاي اصول و گزارشات موجود تدوين شده اند و تاثير و تاثر فنآوري اطلاعات و ارتباطات ( ICT ) و جامعه اطلاعاتي را در روند جهاني شدن و توسعه دانش مدار را مورد اشاره قرار مي دهند.

در اسناد موجود اصول و معيارهاي حوزه جامعه اطلاعاتي به سه بخش تقسيم شده اند:

1-      ” ديدگاه ”، كه شامل اصول و توافقات و باورهاي مشترك پايه اي جامعه اطلاعاتي ميباشد،

2-      ”دسترسي” كه نيازهاي ويژه براي ايجاد جامعه اطلاعاتي را ليست مي كند و شرايط توزيع برابر اطلاعات و ابزارهاي لازم براي توليد و توزيع اطلاعات را تشريح مي کند.

3-      ” كاربرد ” كه  بسياري از ابعاد اجرايي و کاربردي جامعه اطلاعاتي را تعريف مي كند.

 

کارشناسان بر اين عقيده اند که تاثير فناوري اطلاعات در دنياي امروز برابر با ميزان تأثير ماشينهاي صنعتي در انقلاب صنعتي است آنها فناوري اطلاعات و ارتباطات را عامل تحول زا در روش كار و مبادلات اقتصادي و حتي در روش زندگي مردم مي دانند و جامعه اطلاعاتي را مفهومي جديد مي دانند که حاصل تقابل و تعامل اين تحولات است. نعابير جالب توجهي همچون:

-     پلي بين كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي توسعه نيافته

-     وسيله اي براي توسعة اقتصادي و اجتماعي

-     موتوري براي رشد و توسعه

-     ستون مركزي ساخت يك اقتصاد و جامعة جهاني بر پاية علم

-     فرصتي براي كشورها جهت آزاد كردن خود از محدوديت هاي جغرافيائي

 از فنآوري هاي اطلاعات و ارتباطات نشان دهنده عمق و اهميت تاثير فناوري اطلاعات در بستر سازي براي جامعه اطلاعاتي است.

انديشمندان بسياري از حوزه هاي مختلف علمي سعي در بررسي و ارائه تعريف از جامعه اطلاعاتي داشته اند معيار هاي بررسي و ارائه تعريف از جامعه اطلاعاتي در حوزه هاي اقتصادي، فناوري، اجتماعي، سياسي و فرهنگي طبقه بندي مي شوند.

 

1-     تعاريف و معيارهاي اقتصادي جامعه اطلاعاتي

اقتصاد اطلاعات مطالعه و بررسي توليد ، توزيع، بازاريابي ، قيمت گذاري، فروش، مصرف و كليه درآمدهايي است كه به طور مستقيم يا غير مستقيم از طريق توليد ، انتشار، فروش ، ذخيره ، پردازش، و دسترسي به اطلاعات حاصل مي شود. در جامعه جهاني اطلاعات و دسترسي به آن چنان ارزش و اهميتي دارد كه يكي از اركان اساسي توسعه و محور تصميم گيري در تمامي سطوح سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي است و به همين دليل هر سال سرمايه هاي هنگفتي براي تحقيق، توليد، انتشار، فراهم آوري، سازماندهي، ذخيره، بازيابي، اشاعه و دسترسي به آن صرف مي گردد و به عنوان كالايي با ارزش خريد و فروش مي گردد و بسياري از خدمات و صنايع پيچيده براي ذخيره، پردازش، انتقال و دسترسي به آن به وجو آمده اند و بسياري از كشروهاي پيشرفته بريا جذب اين بازار برنامه ريزي دقيق و سرمياه گذاري هنگفتي را انجام داده اند.

جامعه اطلاعاتي، از بعد اقتصادي، با اقتصاد مبتني بر اطلاعات تعريف مي‌شود. اقتصاد مبتني بر اطلاعات اساساً نوعي اقتصاد خدماتي است كه با اقتصاد صنعتي و كشاورزي كه در زمره اقتصادهاي توليدي هستند تفاوت‌هاي كلي دارد. پديده صنعت‌زدايي در كشورهاي پيشرفته صنعتي، بازتابي از ظهور اقتصادهاي اطلاعاتي در اين كشورهاست. همان‌گونه كه شاهديم، در نظام‌هاي اقتصادي پيشرفته، كسب و كارهاي خدماتي مبتني بر اطلاعات و دانش، روز به روز در موقعيت بهتري قرار مي‌گيرد. به گونه‌اي كه مي‌توان گفت «امروزه براي بازارهاي جهاني ادامه فعاليت بدون مدد گرفتن از قدرت رايانه‌ها (كامپيوترها) و سيستم مخابرات امكان‌پذير نيست. صنايع كارخانه‌اي مبتني بر شبكه‌هاي جهاني گروه‌هاي مختلف مديران، مهندسان و كاركنان خط توليد، همانند خدمات مالي شركت‌هاي بزرگ كه در مبادلات خارجي فعاليت دارند، نمي‌توانند خارج از شبكه‌هاي نوين اطلاعات و ارتباطات به فعاليت بپردازند. ثروتمندترين كشورهاي امروز جهان آن‌هايي هستند كه بيش از ديگران از ساختار نوين اطلاعاتي جهان بهره‌مند مي‌باشند. (محسني،1375)

اقتصاد اطلاعاتي يعني اقتصاد اطلاعات محور، اقتصاد دانش محور، اقتصاد ديجيتال و يا اقتصاد اينترنت را مي توان به عنوان اولين معيار و وسيله اي براي پيشرفت به سوي جامعه اطلاعاتي، نام برد كه ناشي از تحولات اجتماعي و اقتصادي از سال 1960 تاكنون مي باشد. پژوهش‌هاي انجام شده در اين زمينه حاکي از آن است که توجه و نگرش هاي تازه اي به نقش اطلاعات در اقتصاد كشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته شده است،

 جريان گذار اقتصاد و سير تحولات آن شامل حرکت از حالت اوليه و سنتي بشر يعني اقتصاد متكي به كشاورزي به اقتصاد صنعت محور و سپس رسيدن به حالت فعلي يعني اقتصاد اطلاعات محور است اين تحولات زمينه را براي شکل گيري افکار و انديشه ها و زمينه هاي مختلفي در کسب و کار فراهم کرد و حتي در ادبيات اقتصاد جهاني نيز تغييرات قابل ملاحظه اي را با عباراتي همچون:صنعت اطلاعات، بازار اطلاعات، كاركنان اطلاعات موجب شد

از جمله تاثيرات توسعه اقتصاد اطلاعاتي بروز تحولاتي در ساختار اشتغال و کسب و کار بود که باعث حذف بسياري از فرآيندهاي کاري  مشاغل بازرگاني، آموزشي، بهداشتي، ارتباطي و مالي شده است.

 

2- تعاريف و معيارهاي  فن آوري در جامعه اطلاعاتي

يکي  از معتبرترين و پر طرفدارترين رويکردهاي تئوريک در جامعه اطلاعاتي، نگرش فناورانه به موضوع توسعه و شکل گيري جامعه اطلاعاتي است. طرفداران اين نگرش فناوري اطلاعات و ارتباطات را بستر توسعه در جامعه اطلاعاتي مي دانند و انگشت تاکيد خود را بر روي اينترنت قرار داده اند که شبکه اي جهاني براي به اشتراک گذاري حجم بسيار زيادي از اطلاعات است. آنها جامعه شبکه اي و مجازي حاصل از ارتباط ميليون ها رايانه را بزرگترين بستر تبادل اطلاعات و ارتباط ميان مردم در فضاي مجازي مي دانند. چنين تفکر و باوري از همگرايي و پيوند رايانه و مخابرات در تمام اركان زندگي همچون نظام ماليات، تأمين اجتماعي، كارت‌هاي اعتباري، امنيت ، آموزش، پزشکي و...حاصل شده است. در اين ميان، «پيشرفت‌هاي خيره‌كننده در پردازش، نگهداري و انتقال اطلاعات در واقع به كاربرد فناوري‌هاي (تكنولوژي)هاي اطلاعاتي در تمام زواياي حيات اجتماعي انجاميده است. همچنين ارزاني تكنولوژي‌هاي پردازش و نگهداري اطلاعات موجب شده است تا گستره آن‌ها در ابعاد جهاني وسعت يابد.» (وبستر؛ 1380، ص 21) به هر حال، اين رويكرد معتقد است كه جامعه اطلاعاتي از عوارض توسعه شتابان فناوري اطلاعات است. امروزه، پديده‌هاي كم و بيش آشنايي همچون تجارت الكترونيكي، دولت الكترونيكي، آموزش مجازي، بانكداري الكترونيكي و حتي جنگ الكترونيكي و نيز جرائم سايبر، كه از علائم جامعه اطلاعاتي محسوب مي‌شوند، همگي نشان مي‌دهند كه فناوري با يك تغيير بنيادين منجر به شكل‌گيري نوع جديدي از جوامع تحت عنوان جامعه اطلاعاتي شده است.(سعيدي،1383)

نقش و کارکردهاي فناوري ارتباطات و اطلاعات به عنوان محور بسياري از تحولات جهاني امري انکار ناپذير است. ICT به عنوان يکي از مهمترين ابزارها و بسترهاي توسعه همه جانبه زمينه هاي لازم را براي اداره و مديريت اطلاعات از طريق توليد، پردازش، توزيع و مبادله اطلاعات فراهم مي آورد. دست يابي به يک چهارچوب هماهنگ و جامع از اطلاعاتِ دقيق و بهنگام نيازمند آن است که ابزارهاي لازم براي طي جريان توليد تا مبادله اطلاعات در اختيار کاربران آن قرار گيرد شناخت کامل اجزا و ساختارهاي تشکيل دهنده ICT راهکارهاي مناسبي را در جهت توسعه همگام جامعه جهاني بر اساس شاخصهاي اين فناوري در اختيار همگان قرار مي دهد و بستر لازم را براي گريز از ورطه شکاف اطلاعاتي که امروزه گريبان گير اکثر کشورهاي در حال توسعه شده است فراهم مي کند.

 

3-  معيار اجتماعي توسعه جامعه اطلاعاتي

تحول اجتماعي مبتني بر اطلاعات، شامل تاثير آزادي تدوين قانون حاكم بر مبادله اطلاعات مي‌باشد كه در آن ايجاد شبكه اطلاعات و ارتباطات الكترونيكي مي تواند به تجديد حيات خانواده و جامعه منجر شود.

توسعه دانش و سواد عمومي و اطلاعاتي در نهايت منجر به ارتقا جايگاه شخصيتي بشر شده و مفاهيمي همچون دموکراسي ديجيتالي که زاييده عصر اطلاعات است هويت جديدي را براي انسان اين عصر تعريف مي کند. در اين شرايط يعني زماني که دانش در تمام سطح جامعه توزيع مي شود و مردم با حقوق خود کاملا آشنا مي شوند زمينه ظهور فقر، پديده هاي منفي اجتماعي همچون دزدي، اعتياد و... نيز کاهش مي يابد و در نتيجه جامعه اطلاعاتي مفسر چهارچوب مثبت و نگرش استانداري از زندگي اجتماعي براي انسان عصر اطلاعات مي شود.

پتانسيل بالاى تكنولوژى هاى ارتباطى و اطلاعاتى جديد و آثار مثبت آنها با قابليت برقرارى ارتباط همزمان راه به جايى برده اند، كه ديگر جايى براى بيان مضرات و پيامد هاى منفى آن باقى نمى گذارند.
از مزاياى اين تكنولوژى ها مى توان به امكان انجام امور روزمره ادارى و تسهيل بوروكراسى، بى نيازى از بسيارى تردد هاى روزانه، كاهش تنش هاى اجتماعى، صرفه جويى در وقت و انرژى، بيست و چهار ساعته و هفت روز در هفته بودن، جهانى بودن و ده ها مورد ديگر اشاره كرد.

 

4- معيار سياسي توسعه جامعه اطلاعاتي

عدم توسعه سياسي در عصر اطلاعات سبب فقدان بينش صحيح در جامعه براي گزينش و تعيين سرنوشت خويش مي شود و در اثر همين مشکل موج حملات خبري بوسيله کارتل هاي بزرگ خبري مي تواند حتي منجر به بروز انقلاب در چنين جوامعي شود. جامعه اطلاعاتي با ابزارهاي خود مي تواند بينش و دانش لازم را در اين حوزه در اختيار مردم قرار دهد و مانع بسياري از تبعات منفي شود. همچنين توسعه ارتباطات در جامعه اطلاعاتي منجر به روشن شدن افکار مردم نسبت به تحولات دنيا شده و موجب موضوع گيري ها و حرکات مختلفي از آنها مي شود در بعد دولتي نيز تمركز قدرت سياسي ناشي از پيشرفت هاي اطلاعاتي موجب شکل گيري نظام هاي سياسي تک قطبي مي شود و فضاي جامعه را به سمت ديکتاتوري پيش مي برد. تجربه اي که جهان در طول جنگ سرد تجربه کرد حاصل تلاشهاي اطلاعاتي بسيار سازمان هاي جاسوسي دو قدرت شوروي و آمريکا براي برتري يابي در جنگ اطلاعات بود.

 

5- معيار فرهنگي توسعه جامعه اطلاعاتي

 برنامه توسعه سازمان ملل با تکيه بر تجربيات مدل های گوناگون توسعه، از مفهوم و جايگاه توسعه انسانی به عنوان روندی که دامنه انتخاب مردم را وسعت می بخشدياد می کند و در اين تعريف فرهنگ را به عنوان مولفه ای مهم در استراتژی توسعه به رسميت شناخته است.

گسترش و تنوع ابزارها و امکانات اطلاعاتی و ارتباطی و تبديل شدن دنيای حاضر به دهکده ای جهانی که در آن سرعت انتقال اطلاعات و دانش تا حد زيادی بالا رفته است به طرز غير قابل باوری ساختارهای فکری و فرهنگی جوامع را همسان و همگون ساخته است. به گونه ای که کاربری يک تکنولوژی جديد به سرعت در ميان جمع کثيری از مردم دنيا پذيرفته می شود.با اين توضيح بسيار غير قابل منطقی است که ما درهای جامعه را بر روی فناوری های نوين در امور مختلف ارتباطی و اطلاعاتی بسته نگه داريم تنها به صرف اينکه می خواهيم از ساختارهای فرهنگی خود حفاظت نماييم. از سوی ديگر می دانيم که برای کاربردی شدن هر فناوری يا دانشی به صورت عام و پذيرش آن بايد در چهارچوب های فرهنگی تلاش و تحقيق بسياری انجام داد تا موضوع ما به عنوان يک فرهنگ در جامعه مورد بررسی و کاربری قرار گيرد.

با اين تفاسير وقتی به يک جامعه در حال گذار به سوی دانايي محوری و پذيرش ساختارهای يک جامعه اطلاعاتی برخورد می کنيم چالش ها و مشکلات فراوانی نيز در بررسی و پياده سازی اين فرآيند پيش روی خواهيم داشت. مشکلاتی از قبيل عدم سازگاری ابزارها و محيط و عدم سازگاری ابزارها با مردم.
که نمونه دوم ناشی از مشکلات و معضلات فرهنگی جوامع می باشد که در حال گذار از شکل کلاسيک به شکل مدرن می باشند. توسعه زير ساختی آموزش برای دست يابی به جامعه دانايی محور با توجه به مسائل و اولويتهای فرهنگی اين امکان را می دهد تا گزينش و توسعه ابزارهای مورد نياز با توجه به مسائل و چهارچوب های فرهنگی مردم صورت گيرد و همچنين باعث بوجود آمدن احساس نياز به مسائل و ابزارهای مختلف اطلاعاتی و ارتباطی هستند.

بسياري از ناظران گرايش به ديدن نشانه هاي تحول در ارزش هاي فرهنگي به دنبال پيشرفت جامعه اطلاعاتي دارند، اگر چه بايد خاطرنشان كرد كه جوامع مختلف عكس العمل هاي متفاوتي در برابر حضور فن آوري هاي پيشرفته دارند و حتي فرهنگ جهاني الكترونيك مستعد پذيرش تاثيرات محلي و ملي است. در حقيقت آنچه در حال وقوع است توسعه و تعامل گسترده فرهنگ ها است، نه به اصطلاح فرهنگ نوپايي كه تحول و تغيير اساسي شيوه زندگي را در سراسر جهان به دنبال داشته باشد.

يکي از مهمترين مسائل چالش برانگيز در جامعه اطلاعاتي موضوع زبان به عنوان محور و زير ساخت فرهنگي جوامع است، جامعه اطلاعاتي از يک سو قصد توسعه روابط انساني را دارد و براي اينکار نياز به يافتن يک زبان مشترک است و از سوي ديگر مخالف نابودي زبان هاي بومي است. با توجه به اينکه درصد بسيار زيادي از اطلاعات موجود در اينترنت توسط کشورهاي پيشرفته انگليسي زبان تهيه شده ساير کشور ها به شدت تحت تاثير اين زبان قرار گرفته اند و رسميت بين المللي زبان انگليسي در اينترنت شدت و حدت بيشتري پيدا کرده است از اين رو کشورهاي درحال توسعه تلاش و عزم خود را در جهت توليد محتوا به زبان بومي نشان دهند.

به طور طبيعي هر ((فرهنگ)) متعلق به يك محل يا منطقه خاص، و در برگيرنده دانش جامع و اندوخته شده نسل ها، و بازتاب استعدادها و ويژگي هاي يك گروه در مقايسه با ديگر گروه هاست كه در زبان و لهجه ظهور مي يابد و احساس تعلق به يك سرزمين و هويت آبا و اجدادي را به همراه دارد. دقيقاً به خاطر همين احساس است كه نمي توان فرهنگ را به عنوان يك ابزار مورد استفاده خصوصي يا تجاري قرار داد                                                                                                                                        .

  نظرات ()
مطالب اخیر مکاشفه در مانیفست های یک کارگزار روابط عمومی بازآفرینی اقتصاد رسانه بر پایه مدل‌های نوین کسب و کار کارمزد بانکی حلقه گمشده اجرای بانکداری اسلامی سرمایه‌گذاری خارجی و پدافند غیرعامل راهنمای پرداخت قبض جریمه و سایر قبوض کاش همه مثل شیر کار کنیم شکل گیری مفهوم جدیدی از اسپانسری ورزشی در حمایت بانک سامان از والیبال ملی موردکاوی راهبردهای بانک سامان در عرصه مسئولیت‌های اجتماعی نقش کارکنان بانک در تحقق و رشد EPS روند آینده رقابت و تقسیم بازار در نظام بانکی ایران
کلمات کلیدی وبلاگ بانکداری الکترونیکی (٢٠) مدیریت فناوری اطلاعات (۱٤) ایران (٧) مدیریت (٧) بانک (٦) برند (٥) برندسازی (٥) امنیت اطلاعات (٤) شبکه اجتماعی (٤) تجارت الکترونیکی (٤) اینترنت (٤) معرفی کتاب (٤) بازاریابی (٤) تبلیغات (۳) مدیریت ارتباط با مشتریان (۳) بانک سامان (۳) روابط عمومی (۳) آموزش فناوری اطلاعات (۳) باشگاه مشتریان (٢) مسئولیت اجتماعی (٢) ویوان نیوز (٢) هویت بصری برند (٢) والیبال (٢) آینده نگری (٢) وب سایت (٢) اپل (٢) فناوری اطلاعات (٢) اقتصاد (٢) نمایشگاه (٢) نوروز (٢) زنجیره تامین (۱) پروژه (۱) فناوری (۱) گوگل (۱) بیمه (۱) سازمان (۱) آزادی (۱) ایرنسل (۱) انسان (۱) موبایل (۱) دانمارک (۱) شبکه (۱) موتورهای جستجو (۱) زبان فارسی (۱) مدیریت استراتژیک (۱) هوش تجاری (۱) بانکداری (۱) داده کاوی (۱) سهام (۱) میهن (۱) پیام نوروزی (۱) استخدام (۱) سود (۱) گردشگری الکترونیک (۱) رسانه های دیجیتال (۱) ارسال ایمیل گروهی (۱) آینده پژوهی (۱) تخفیف (۱) بانکداری اسلامی (۱) سرمایه گذاری (۱) سخت افزار (۱) الکامپ (۱) پرداخت قبض (۱) مانیفست (۱) فرنود حسنی (۱) استیو جابز (۱) eps (۱) مدیریت رسانه (۱) جابز (۱) نشان تجاری (۱) re-branding (۱) نرم افزار خبرنامه الکترونیکی (۱) پدآفند غیرعامل (۱) بازاریابی ایمیلی (۱) کارمزد (۱) کسب وکار (۱) قبض (۱) brand (۱) قبض جریمه (۱) مسئولیت پذیری (۱) ویوان فیس (۱) vivanface (۱) سمپلینگ (۱) حقوق فناوری اطلاعات (۱) شهرت نام تجاری (۱) بانک آینده (۱)
دوستان من Iran Brand News Iran Market News اخبار IT اخبار اقتصادی ایران آذر آموزش ارتباطات و مدیریت رسانه ارزش افزوده استخدام و کاریابی آگهی رایگان آموزش تجارت الکترونيک آموزش زبان انگلیسی آموزش مديريت فناوري اطلاعات ايران آي تي ايران جديد ايران مهر ايزو 9000 آينده نگر برندسازی (Branding) به انديش پایگاه جامع اطلاع رسانی مدیران پندهای مدیریت و فناوری اطلاعات تولید ناب جدیدترین اخبار فناوری اطلاعات چهارراه تبليغات خاطرات يک مدير دانشجويان IT تهران جنوب دانشجويان IT شيراز دانشجويان IT صنعتي شريف دانشجويان IT قزوين دانشجويان IT مشهد دانشجويان ايراني هلند دانشجويان فناوری اطلاعات بيرجند دکتر بزرگمهر دنياي مجازي راه حلی برای آینده راهنمای خرید کالا و خدمات روزنامه فناوران اطلاعات روزنوشت رویدادهای مدیریت و فناوری اطلاعات زرتشت زمان بی کرانه، ايران جاودانه سامانه آموزش الکترونیکی رهنما سايت و موتورهاي جستجو سورس کد سينا ديلي شرکت فناوری اطلاعات سامان شوش سيتي صنایع ۸۴ علمي و پژوهشي فرهنگ سازمانی فرهنگ لغات مدیریت و فناوری اطلاعات فرهنگ، مدیریت، و کسب و کار در ایران فناوري اطلاعات فناوری اطلاعات گرگان فناوری اطلاعات و ارتباطات فورم دانشجويان IT مشهد قوانين تجارت، کسب و کار و سرمايه گذاري كاردانان کارگاه های مدیریت و فناوری اطلاعات کامپيوتر و فناوري اطلاعات کايزن کتاب های مديريت و فناوري اطلاعات کتابهای مدیریت و فناوری اطلاعات کتب رایگان کامپیوتری کمیته علمی مدیریت دولتی کنفرانس بانکداری الکترونیکی گـــــــروه آمـــوزش ابتدایــــی گروه مديريت پارس درگاه گروه مدیریت فناوری اطلاعات گشت و گذار در اینترنت لحظه ها را با تو بودن 2 لیست قیمت ماني ثابت ماهنامه عصر فناوري اطلاعات متدولوژی شش سیگما محصولات و خدمات فناوری اطلاعات مدرسه هوشمند ایرانی مدل های موفقیت در مدیریت مديران برتر مديرستان مديريت بازرگاني مديريت تحول مديريت حلقه مفقوده مديريت دانش مديريت دانش سازماني مديريت صنايع و بهره وري مديريت کيفيت مديريت منابع انساني مديريت نوين مدیران ایران مدیریت بانکداری الکترونیکی مدیریت برتر مدیریت تجارت الکترونیک مدیریت تحول مدیریت دانش مدیریت روابط عمومی الکترونیکی مدیریت زنجيره تأمين مدیریت نگهداری و تعمیرات برپایه تجارت مدیریت نوین مرکز مشاوره مديريت مشاغل مدیریت و فناوری اطلاعات مطالب جالب پيرامون مديريت مقالات انجمن علمی مدیریت بازرگانی مقاله های علمی درباره مدیریت و اموزش مهندس عماد هنرپرور مهندسي صنايع مهندسي صنايع و مقالات دروس آن مهندسی صنايع تهران جنوب مهندسی صنایع مهندسی صنایع نشتی از افکار روزانه نگاهی بر تجارت اينترنتی نوین بانک هنر هشتم هوش مصنوعي وب سايت شخصي فرنود حسني وب نوشته های...از شهرستان دشتی وبلاگ اميد جهانشاهی وبلاگ شخصی فرنود حسنی وبلاگ فرزاد حسنی وبلاگ کارکنان بانک صادرات وبلاگ گروهی کتابداران ایران ویوان نیوز(اخبار برند) اخبار برند برند نرم افزار تولید خبرنامه الکترونیکی نرم افزار تولید خبرنامه الکترونیکی نرم افزار ارسال ایمیل گروهی نرم افزار تولید خبرنامه الکترونیکی، ایمیل مارکتینگ و ارسال ایمیل گروهی پرداخت قبض جریمه پرداخت قبض پرتال زیگور طراح قالب