فرنود حسني

 

درآمد:

در حالي وارد سال جديد ميلادي شديم که سال گذشته را با تحولات فراواني در عرصه فناوري اطلاعات پشت سر گذاشتيم. در سال 2005 شاهد گسترش رقابت  شرکت هاي بزرگ نرم افزاري و سخت افزاري بوديم، کمپاني هاي بزرگ ياهو و گوگل جنگ اقتصادي خود را به صورت علني آغاز کردند و طرح ها و ايده هاي مختلفي به مرحله بهره برداري رسيد شايد مهمترين رخداد براي فناوري اطلاعات در سال گذشته ميلادي برگزاري فاز دوم اجلاس جامعه جهاني اطلاعات در تونس و انجام بحث هاي چالش برانگيز پيرامون مسائل مختلف به ويژه چالش بين المللي بر سر راهبري و حاکميت اينترنت بود.

در واقع موضوع توسعه جهان ديجيتالي و نحوه تقسيم و بهره برداري از منابع آن به عنوان کانون توجه تمامي کشور ها تبديل شده بود. در ايران نيز با تغيير وزير فناوري اطلاعات و کمرنگ شدن فعاليت هاي شوراي عالي اطلاع رساني عملاً وارد برهه جديدي براي فناوري اطلاعات شديم. در واقع سال 2005 براي ايران سال بهره برداري و استفاده از سرمايه گذاري هاي کلان انجام شده در طرح کلان تکفا بود.

با توجه به اينکه موضوع فناوري اطلاعات به عنوان مهمترين شاخص در جامعه اطلاعاتي ياد مي شود و موضوع جامعه اطلاعاتي نيز فراتر از چهارچوب هاي محلي و ملي و در ابعاد بين المللي طرح مي شود بر آن شديم، وضعيت فعلي کشور را از نظر فناوري اطلاعات بسنجيم تا نقطه مناسبي براي مقايسه خود با کشورهاي پيشرفته در اختيار داشته باشيم چرا که در حال حاضر در سال هاي ابتدايي برنامه چهارم توسعه قرار داريم و از آنجه که اساس اين برنامه کلان کشوري بر پايه دانش محوري گذارده شده است شايسته است تا بتوانيم با شناخت موقعيت هاي موجود از تمامي ظرفيت ها و امکانات در حد مطلوب بهره برداري کنيم و در مسير توسعه حرکت کنيم.

 

 

مقدمه

نقش و کارکردهاي فناوري ارتباطات و اطلاعات به عنوان محور بسياري از تحولات جهاني امري انکار ناپذير است. فناوري اطلاعات به عنوان يکي از مهمترين ابزارها و بسترهاي توسعه همه جانبه زمينه هاي لازم را براي اداره و مديريت اطلاعات از طريق توليد، پردازش، توزيع و مبادله اطلاعات فراهم مي آورد. دست يابي به يک چهارچوب هماهنگ و جامع از اطلاعات دقيق و بهنگام نيازمند آن است که ابزارهاي لازم براي طي جريان توليد تا مبادله اطلاعات در اختيار کاربران آن قرار گيرد از اين رو بايد با شناخت کاملي از اجزا و ساختارهاي تشکيل دهنده ICT نسبت به ايجاد يا تقويت پايه هاي لازم در جهت گسترش اين فناوري اقدام شود. در اين بين شناخت جايگاه جهاني ايران در عصر ارتباطات و ميزان رشد ابزارهاي فناوري ارتباطات و اطلاعات در مقايسه با ساير کشورها مي تواند راهکارهاي مناسبي را در جهت توسعه شاخصهاي اين فناوري در اختيار  برنامه ريزان کشور ما بگذارد و هشدارهاي لازم را مورد افتادن در ورطه شکاف ديجيتالي که امروزه گريبان گير اکثر کشورهاي در حال توسعه شده است به ما بدهد. طي ۱۰ سال گذشته ، نقش كليدي كاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات در توسعة اجتماعي و اقتصادي كشورها مشخص و قطعي شده است. اين امر باعث شده تا ميزان توسعه يافتگي كشورها مورد توجه قرار گيرد و مديران كشور ها، طرفهاي تجاري و سرمايه گذاران تمايل يابند كه به طور شفاف از وضعيت كاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات مطلع شوند . در پاسخگويي به اين نياز ، سازمانهاي بين المللي و مؤسسات تحقيقاتي روش ها و شاخصهاي مختلفي را براي تعيين ميزان پيش رفت كاربرد فناوري اطلاعات تعريف كرده و با اتكاي به آن كشورهاي مختلف دنيا را طبقه بندي كرده اند. در اين مقاله سعي خواهيم کرد بر اساس اطلاعات و آمار موجود در زمينه فناوري اطلاعات وضعيت ديجيتالي ايران در در ابتداي ورود به سال 2006 ميلادي بررسي کنيم با اين اميد که در سال آينده شاهد تحولات و تغييرات چشمگيري در عرصه فناوري اطلاعات و اقتصاد کشور باشيم.

متن کامل اين مقاله را  در شماره بهمن ماه ماهنامه عصر فناوري اطلاعات منتشر کرده ام. علاقه مندان مي توانند براي مطالعه به مجله مراجعه نمايند.