فرنود حسني

www.farnood.com
mail@farnood.com
چهارشنبه اول شهريور در حالي که مردم تهران پس از يک روز تعطيل ميان هفته اي به محل کار خود مراجعه کردند با قطع برق در سراسر شهر مواجه شدند. تحت اين شرايط ترافيک غيرقابل انتظاري در تهران به وجود آمد. صف هاي طويلي در بانک ها شکل گرفت، فعاليت آژانس هاي مسافرتي مختل شد و فعاليت هاي کاري اکثر ادارات و شرکت ها متوقف ماند. اين دومين قطع برق سراسري در چند سال اخير است. دفعه پيش به دليل رخ دادن اين اتفاق در شب و يک روز تعطيل رويداد محسوسي اتفاق نيافتاد و اثرات آن مثل قطع برق روز چهارشنبه مشهود و مختل کننده نبود.

برق به عنوان يکي از انواع انرژي هاي حياتي در هر اقتصادي محسوب مي شود و اهميت آن تا حدي است که جزو مهمترين شاخص هاي محاسبه توسعه يافتگي کشورها توان توليد و حجم مصرف برق در آنهاست.

آنچه که در روز چهارشنبه به عنوان يک روز کاري آخر هفته در ادارات دولتي و بانک ها و... به علت قطع برق شاهد بوديم اتفاقي قابل تامل و مهم است. با توجه به اينکه کشور در حال گذار به سوي توسعه خدمات و فعاليت هاي عمومي در بستر فناوري هاي اطلاعاتي و ارتباطي است و اين موضوع خواه نا خواه به وجود انرژي برق وابسته و مرتبط است جا دارد اهميت مساله را از رويکرد اقتصادي و لزوم کاربرد سيستم هاي جامع خدمات مبتني بر دولت الکترونيک، بانکداري الکترونيک و امثال آن مورد بررسي قرار دهيم. سيستم هاي خدمات رسان عمومي مبتني بر فناوري اطلاعات که در اصطلاح به آنها سيستم هاي با مسئوليت بحراني گفته مي شود در سال هاي اخير با سرعت زيادي بر روي وب توسعه يافته اند و به قدري حساس و مهم هستند که خارج شدن آنها از مدار سرويس دهي به هر دليلي مثل زلزله، آتش سوزي و قطع برق ضررهاي اقتصادي جبران ناپذيري بر پيکره اقتصادي آن کشور وارد مي آورد. نظير اتفاقي که چند ماه قبل نيز به قطع سراسري برق در ايالت هاي مختلف آمريکا شد که بر طبق برآوردهاي انجام شده ضرر اقتصادي اين اتفاق بالغ بر چند ميليون دلار براي دولت آمريکا بود. اهميت مسئله قطع برق و تاثيرات منفي آن بر اقتصاد را مي توان از چند بعد مختلف مورد توجه قرار داد.

همانطور که ديجيتالي شدن سرويس هاي اقتصادي در توسعه و پيشرفت جوامع موثر است وابستگي بيش از حد به سيستم ها، بدون پيش بيني شرايط بحراني مي تواند ضررهاي جبران ناپذيري به همراه داشته باشد.

به عنوان نمونه توسعه استفاده از دستگاههاي ذخيره برق در مراکز حساس مثل سرورهاي اصلي بانک ها و اداره هايي که اتصال آنها ضروري است و همچنين گزينش راه حل هاي خدمات مبتني بر سيستم هاي افلاين نظير کيف پول هاي الکترونيکي که امکان برداشت پول از خودپرداز را در حالت قطع اتصال به مرکز براي مشتري فراهم مي کند.

پيش بيني اين شرايط از جنبه امنيت مجازي و فيزيکي نيز بسيار ضروري است و در سيستم هاي با مسئوليت بحراني قابل توجه است.

در شرايط حاضر و با توجه به تلاش هاي فراواني که در اقصي نقاط کشور براي توسعه فناوري اطلاعات صورت مي گيرد و به هر حال ديري نمي پايد که قسمت بسياري از امور جاري در ادارات و ارگان هاي مختلف به صورت ديجتالي درخواهد آمد بنابراين لازم است پيش از هر اتفاقي در شرايط گذار از روش هاي سنتي به سيستم هاي نوين پيش بيني هاي لازم براي فعاليت و اتصال آنها در شرايط بحراني صورت گيرد.